Draagvlak bij Directie en MT voor veiligheidsbewustzijn is van levensbelang!

Uit het rapport ‘de staat van de arbeidsveiligheid’* van de inspectie SZW blijkt dat:

• Er jaarlijks 50 tot 70 werknemers overlijden als gevolg van een ongeval op het werk.
• De inspectie SZW in 2017 ruim 12% meer ongevallen heeft onderzocht dan een jaar eerder (ruim 2.500 ongevallen).
• Er in 2016 meer dan 4.000 werknemers overleden zijn als gevolg van een beroepsziekte. 80% van hen was gepensioneerd.

De cijfers liegen er niet om. Toch hebben veel organisaties nog niet volop aandacht voor veiligheid op de werkvloer. Uit onderzoek is gebleken dat slechts 27% van de bedrijven de belangrijkste veiligheidsrisico’s heeft geïnventariseerd. Dit zijn met name de wat grotere bedrijven waar zo’n 60% van de werknemers werkt. De kleinere bedrijven hebben doorgaans geen of een onvolledige risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Verhoudingsgewijs is het aantal ongevallen bij kleine bedrijven dan ook hoger dan bij de middelgrote en grote bedrijven.

* Bron: www.inspectieszw.nl/publicaties/rapporten/2018/04/17/staat-van-arbeidsveiligheid-2018

Dat er in het bedrijfsleven dringend meer aandacht moet komen voor veiligheid op de werkvloer staat als een paal boven water. De vraag voor veel organisaties is echter hoe je de veiligheid op de werkvloer verbetert? Eén van de belangrijkste aspecten hierbij is dat Directie en MT meer aandacht krijgen voor het voorkomen van ongevallen. Wanneer werknemers onnodig risico lopen of wanneer er signalen zijn dat er onveilig wordt gewerkt, dient dat direct te worden opgepakt.

Vanuit meerdere invalshoeken heeft een organisatie belang bij het vergroten van de veiligheid op de werkvloer. Zo heeft een werkgever vanuit de wet een zorgplicht naar haar werknemers toe. Dat betekent dat een werkgever ervoor moet zorgen dat de arbeidsomstandigheden optimaal en veilig zijn. Een werkgever dient bijvoorbeeld te zorgen voor veiligheidsprotocollen, goede materialen en veilige werkkleding. De wet stelt hoge eisen aan de zorgplicht en dat is ook niet zo gek; het draait immers om de gezondheid en veiligheid van mensen.

Niet alleen de wet heeft impact op de omgang met veiligheid op de werkvloer binnen een organisatie. De impact van een ongeval kan ook erg groot zijn. Denk daarbij niet alleen aan de gevolgen voor slachtoffers, maar ook aan die van hun naasten, collega’s en leidinggevende(n). Daarnaast heeft een ongeval impact op de bedrijfsresultaten, het imago en de productie. Wanneer er een ongeval plaatsvindt, dan zijn daar doorgaans hoge kosten aan verbonden. Denk aan de kosten voor ziekteverzuim, vervanging en schadeclaims. Vanuit diverse invalshoeken kan dus gesteld worden dat het voorkomen van ongevallen vele malen beter is dan het genezen ervan (als dat al mogelijk is).

Directie en MT moeten overtuigd raken van de toegevoegde waarde van een veiligheidsbeleid en het belang van veiligheidsbewustzijn onder werknemers. Dit komt omdat directie en MT een belangrijke rol kunnen spelen in het creëren van een veiligheidscultuur:

• Directie en MT kunnen het opstellen van een veiligheidsbeleid mede in gang zetten en dit tevens uitdragen naar de rest van de organisatie.
• Directie en MT zijn zelf ook onderdeel van het veiligheidsbeleid en daardoor medeverantwoordelijk voor het uitdragen daarvan. Directieleden dienen dan ook voorbeeldgedrag te vertonen om zo het draagvlak onder werknemers te verhogen.
• Directie en MT hebben een leidende positie en kunnen van daaruit een coachende rol innemen met betrekking tot veiligheid. Zij kunnen medewerkers aanspreken op onveilig gedrag en hen in laten zien dat het in het belang van de eigen veiligheid en gezondheid is.
• Een veiligheidsbeleid opzetten en veiligheidsbewustzijn creëren kost tijd en geld. Wanneer dit in gang wordt gezet, dan dient er budget voor vrijgemaakt te worden. Dat is natuurlijk doorgaans iets waarvoor directie en MT verantwoordelijk zijn.

Directie en MT kunnen zeggen dat ze belang hechten aan veiligheid en een veiligheidsbeleid op papier zetten, maar dat wil niet zeggen dat er dan ook automatisch actie wordt ondernomen. Het is namelijk nog belangrijker om het veiligheidsbewustzijn in de organisatie te verhogen en daadwerkelijk acties te ondernemen. Dat betekent bijvoorbeeld dat de productie stil wordt gelegd als er iets niet functioneert waardoor de veiligheid in het gedrang komt.

De directie dient een betrokken en zichtbare rol aan te nemen als het aankomt op veiligheid. Denk daarbij aan praatjes op de werkvloer, het organiseren van bijeenkomsten rondom dit thema, maar ook aan snel en adequaat reageren op veiligheidskwesties en risico-signalen. Directie en MT zijn een belangrijke bijdrager (of zelfs aanjager) aan het creëren van een veiligheidscultuur. Alleen door actief beleid komt veiligheid in de hoofden van de werknemers te zitten.